การซักประวัติผู้ป่วย

หมวด: การสื่อสารในร้านยา เผยแพร่เมื่อ: วันอังคาร, 28 กุมภาพันธ์ 2560

การซักประวัติผู้ป่วย

            การที่เภสัชกรจะซักประวัติผู้ป่วยได้ดีนั้น จะต้องมีพื้นฐานความรู้เรื่องโรคหรืออาการนั้นๆ มาก่อน เพื่อจะได้ถามรายละเอียดที่เกี่ยวข้องได้ตรงจุดมากที่สุด และนำไปสู่การวินิจฉัยโรคเบื้องต้นได้อย่างถูกต้อง

            โดยทั่วไปคำถามที่ใช้มักจะเกี่ยวข้องกับหัวข้อต่างๆ ต่อไปนี้

  1. อาการที่เป็น (อาการหลัก) และอาการอื่นๆ ที่เป็นร่วมด้วย
  2. ระยะเวลาที่เป็น/ประวัติระยะเวลาที่เป็น
  3. ประวัติการรักษา/โรคประจำตัว/การใช้ยา
  4. คำถามเกี่ยวกับความรู้สึก
  5. อื่นๆ

ตัวอย่างการใช้คำถามสำหรับอาการต่างๆ

คำถามเกี่ยวกับอาการแพ้คันผิวหนัง

  1. อาการที่เป็น(อาการหลัก) และอาการอื่นๆ ที่เป็นร่วมด้วย

-คันบริเวณไหนบ้าง

-ลักษณะผิวหนังที่คันเป็นอย่างไร

-มีรอยวงแดงหรือขุยขาวๆ

-นอกจากเป็นที่หน้าแล้วเป็นที่ไหนอีกบ้าง

-ผิวเป็นสะเก็ดหนาๆ หรือไม่

-อากาศร้อน(เย็น)มักจะคันมากขึ้นหรือน้อยลง

-มีแผลถลอกร่วมด้วยหรือไม่

-มีตุ่มอะไรอีกบ้าง

-มีตุ่มใสหรือตุ่มพุพองหรือไม่

-มีอาการบวมหรือไม่

2. ระยะเวลาที่เป็น/ประวัติระยะเวลาที่เป็น

-เป็นมาตั้งแต่เมื่อไร

-เคยเป็นแบบนี้มาก่อนหรือไม่

-อาการคันมักเป็นช่วงเวลาไหนของวัน (กรณีเรื้อรัง)

-ช่วงไหนบ้างที่อาการจะกำเริบ

-ช่วงไหนบ้างที่อาการทุเลาลง

3.ประวัติการรักษา/การใช้ยา/โรคประจำตัว

-เคยไปรับการรักษาที่ไหนมาบ้าง

-เคยใช้ยาอะไรบ้างหรือไม่ ผลเป็นอย่างไร

-มีประวัติเป็นโรคภูมิแพ้หรือไม่ มีใครในครอบครัวเป็นโรคภูมิแพ้

4.อื่นๆ

อาการคันอาจเกิดจากการแพ้จึงสำรวจสาเหตุที่ทำให้แพ้ เช่น

-มีอาชีพอะไรที่จะต้องสัมผัสสารเคมีประจำ

-ช่วงนี้ได้เปลี่ยนเครื่องสำอางหรือน้ำยาต่างๆ ที่ใช้เป็นประจำบ้างหรือไม่

-คุณสังเกตุว่าอาการคันจะกำเริบหลังจากรับประทานอาหารอะไรบ้าง

-ถ้าอยู่ในห้องแอร์หรืออากาศเย็นอาการจะเป็นอย่างไร

ถ้าเป็นเด็กทารก อาจต้องถามเพิ่มเรื่องอาหารเป็นพิเศษ เช่น

-ช่วงนี้ดื่มนมประเภทไหน

-เด็กเริ่มทานไข่หรืออาหารอะไรบ้าง

คำถามเกี่ยวกับอาการปวดหลัง

  1. อาการที่เป็น(อาการหลัก) และอาการอื่นๆ ที่เป็นร่วมด้วย

-มีอาการอะไรบ้าง

-มีอาการปวดบริเวณไหนบ้าง

-เวลาออกแรงยกของหรือยืนนานๆ อาการปวดมากขึ้นหรือไม่

-วันที่นอนพักหรือไม่ทำงานอาการทุเลาหรือไม่

-นอกจากปวดหลังแล้วมีอาการอะไรร่วมด้วย

-มีอาการชาหรือเสียวร้าวบ้างหรือไม่

2.ระยะเวลาที่เป็น/ประวัติระยะเวลาที่เป็น

-ปวดหลังมากี่วันแล้ว

-ปวดหลังครั้งนี้เป็นครั้งแรกหรือเป็นมานานแล้ว

-ปวดหลังแบบนี้เป็นๆ หายๆหรือไม่

-มักปวดหลังเวลาใด

3.ประวัติการรักษา/การใช้ยา/โรคประจำตัว

-ก่อนหน้านี้ใช้ยาอะไรมาบ้าง

-ผลการใช้ยาเป็นอย่างไร

-เคยปรึกษาแพทย์บ้างหรือไม่

-แพทย์ให้ข้อมูล/แนะนำอย่างไร

-มีประวัติแพ้ยาอะไรบ้าง ควรถามประวัติการแพ้ยา เพราะยาที่ใช้สำหรับอาการปวดจะต้องมี NSAID ร่วมด้วย

-มีประวัติโรคประจำตัวอะไรบ้าง

-มีประวัติเป็นโรคกระเพาะหรือไม่

4.อื่นๆ

อาการปวดหลังน่าจะมีสาเหตุหลายอย่างจึงถามสาเหตุได้ เช่น

-ไปยกของหนักหรือทำงานผิดท่าหรือไม่

-ปกติมีอาชีพอะไร ต้องยืนหรือนั่งนานๆ หรือไม่

-วันที่หยุดงานอาการปวดหลังดีขึ้นหรือไม่

-เคยประสบอุบัติเหตุที่กรทบกระเทือนหลังบ้างหรือไม่

-งานที่ทำมีความเครียดหรือไม่ เพราะความเครียดอาจทำให้กล้ามเนื้อเกร็งจึงปวดได้

-ที่นอนที่บ้านเป็นอย่างไร(เพราะที่นอนบางคนเป็นแอ่งทำให้ปวดหลังได้)

คำถามเกี่ยวกับอาการไข้หวัด

  1. อาการที่เป็น(อาการหลัก) และอาการอื่นๆ ที่เป็นร่วมด้วย

-มีอาการอะไรบ้าง

-มีน้ำมูกหรือไม่

-น้ำมูกสีอะไร

-มีไข้ร่วมด้วยหรือไม่

-มีอาการเจ็บคอด้วยมั้ย

-มีอาการไอหรือไม่

-มักไอแบบมีเสมหะหรือไอแบบแห้งๆ

-ถ้าอากาศเย็นจะมีอาการไอมากขึ้นหรือไม่

-นอกจากหวัดแล้ว มีอาการอื่นอะไรอีกบ้าง

-มีอาการครั่นเนื้อครั่นตัวหรือไม่

2.ระยะเวลาที่เป็น/ประวัติระยะเวลาที่เป็น

-เริ่มมีน้ำมูก(หรือ……)ตั้งแต่เมื่อไร

-เป็นมากี่วันแล้ว

-มักเป็นประจำ หรือนานๆ เป็นสักครั้ง

-อาการไอ(หรือ….)เป็นตอนไหน

-ช่วงไหนที่มีอาการมากขึ้น

3.ประวัติการรักษา/การใช้ยา/โรคประจำตัว

-กินยาอะไรมาบ้าง

-เคยรักษามาก่อนหน้านี้หรือไม่

-ผลการใช้ยาก่อนหน้านี้เป็นอย่างไร

-มีโรคประจำตัว เช่น ภูมิแพ้ หรือไม่

-ใช้ยาอะไรประจำอยู่บ้าง

-เคยมีประวัติใช้ยาชนิดไหนเป็นประจำ แล้วยาไม่ค่อยได้ผล(ดื้อยา)

-เคยแพ้ยาอะไรบ้าง

4.อื่นๆ

-ช่วงนี้พักผ่อนเพียงพอหรือไม่

-อดนอนมาก่อนหน้านี้หรือไม่

คำถามเกี่ยวกับอาการท้องเสีย

  1. อาการที่เป็น(อาการหลัก) และอาการอื่นๆ ที่เป็นร่วมด้วย

-มีอาการอะไรบ้าง

-มีอาการอ่อนเพลียหรือไม่

-ลักษณะอุจจาระเป็นอย่างไร

-อุจจาระเป็นมูกเหม็นคาวหรือมีกลิ่นปกติ

-ได้สังเกตว่าเวลาถ่ายอุจจาระออกมามีมูกหรือมีกลิ่นเหม็นคาวหรือไม่

-มีไข้หรือไม่

-นอกจากถ่ายเหลวแล้วมีอาการอะไรอื่นร่วมด้วย

2.ระยะเวลาที่เป็น/ประวัติระยะเวลาที่เป็น

-เริ่มมีอาการถ่ายเหลวตั้งแต่เมื่อไร

-มีอาการถ่ายเหลวมากี่วันแล้ว

-เคยเป็นๆ หายๆ มาก่อนหรือไม่

3.ประวัติการรักษา/การใช้ยา/โรคประจำตัว

-กินยาอะไรมาบ้างแล้ว

-ผลการใช้ยาเป็นอย่างไรบ้าง

-เคยแพ้ยาอะไรบ้าง

-มีใช้ยาสมุนไพรหรือกาแฟสมุนไพรหรือไม่ (เพราะทำให้ถ่ายเหลว)

กรณีเป็นเรื้อรัง

-เคยรับการรักษาหรือพบแพทย์เฉพาะทางหรือไม่

-เคยตรวจพิเศษเกี่ยวกับลำไส้หรือไม่

4.อื่นๆ

ท้องเสียส่วนมาเกี่ยวกับอาหาร จึงถามสาเหตุเพิ่ม เช่น

-ก่อนหน้านี้ได้รับประทานอะไรที่ผิดปกติไปจากเดิมบ้าง

-ทานอาหารพวกที่เสาะท้อง เช่น ขนมจีน อาหารไม่สะอาด อาหารไม่สุกดี บ้างหรือไม่

-เคยใช้ผงเกลือแร่หรือไม่

กรณีเป็นเรื้อรัง ควรถามสาเหตุที่เกี่ยวข้อง เช่น

-มักท้องเสียเวลามีเหตุการณ์อะไรเข้ามาเกี่ยวข้องบ้า

-เวลาต้องเดินทางออกนอกบ้านมักจะท้องเสียหรือไม่

-เวลามีภาวะเครียด เช่น ช่วงสอบ หรือทำงานไม่ทัน จะมีอาการท้องเสียหรือไม่

คำถามเกี่ยวกับอาการปวดท้องโรคกระเพาะ

  1. อาการที่เป็น(อาการหลัก) และอาการอื่นๆ ที่เป็นร่วมด้วย

-มีอาการอะไรบ้าง

-มีอาการปวดท้องบริเวณไหน

-อิ่มข้าวก็ปวด หิวข้าวก็ปวดหรือไม่

-เวลากินอาหารจะมีอาการจุกเสียดหรือไม่

-นอกจากปวดท้องมีอาการอะไรบ้าง

-มีอาการแสบร้อนท้อง จุกแน่นหรือไม่

-มีอาการหิวข้าวบ่อยกว่าปกติหรือไม่

-มีอาการท้องเสียหรือท้องผูกร่วมด้วยหรือไม่

-มีอาการถ่ายเป็นสีดำหรือไม่

2.ระยะเวลาที่เป็น/ประวัติระยะเวลาที่เป็น

-เริ่มมีอาการปวดท้องตั้งแต่เมื่อไร

-มีอาการปวดท้องตอนไหนบ้างในแต่ละวัน

3.ประวัติการรักษา/การใช้ยา/โรคประจำตัว

-กินยาอะไรมาบ้างแล้ว

-ผลการใช้ยาเป็นอย่างไรบ้าง

-เคยไปพบแพทย์มาก่อนหรือไม่

-ทำอย่างไรอาการปวดจึงจะทุเลา

-ใช้ยาแก้ปวดข้อ ประจำหรือไม่

-มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับกระดูกกล้ามเนื้อหรือไม่

4.อื่นๆ

โรคกระเพาะอาหารมักมีสาเหตุจากพฤติกรรมการกิน เช่น

-ทานข้าวตรงเวลาหรือไม่

-ทานอาหารรสจัด เผ็ดจัดหรือไม่

-ดื่มเหล้าหรือดื่มกาแฟเป็นประจำหรือไม่

-สูบบุหรี่บ้างหรือไม่

-ช่วงที่ผ่านมามีเรื่องที่ไม่สบายใจหรือกลุ้มใจหรือไม่

-มีอาชีพอะไร (ที่จะมีผลต่อการกินอาหารไม่ตรงเวลา/อดอาหาร)

ฮิต: 1136